Günün Işığı Yazılar

İzmir’de Bir Pazar Sabahı ve Akıl Karışıklıkları Pazar sabahları İzmir’de yürüyüş yapmak benim için bir ritüel. 25 yaşındayım, arkadaş ortamında sürekli espri yapan ama aslında her şeyi fazla düşünen biriyim. Düşüncelerimle birlikte kahvemi yudumlarken, aklıma garip bir soru geldi: Hitler’in burcu nedir? Evet, kulağa tuhaf geliyor ama merak etmeye engel yok. Kahve Dükkanında Mini Bir Diyalog Kafede sırama beklerken yan masadaki çocuk bana bakıp, “Ne bakıyorsun öyle?” dedi. İçimde bir ses: Bu soruyu sorsam bana ne der acaba? Ben de: “Sadece kendi merakımı araştırıyorum.” İç ses: Hadi canım, Hitler’in burcunu merak ediyorsun, ve bunu bir yabancıya açıklamaya çalışıyorsun. O an…

1000 Kalori Vermek Kaç Kilo?: Enerji, Beden ve Tarih Arasında Bir Yolculuk Sabah kahvemi yudumlarken düşündüm: “Acaba 1000 kalori vermek kaç kilo eder?” Basit bir soru gibi görünüyor ama aslında insan bedeninin, alışkanlıklarının ve tarih boyunca beslenmeye dair düşüncelerimizin karmaşık bir hikâyesi var. Genç bir insanın yoğun bir iş günü, emekli birinin rutin yürüyüşleri ya da memurun öğle arası atıştırmaları… Her biri, kalori hesaplarının ve kilo yönetiminin farklı psikolojik ve sosyal bağlamlarını gösteriyor. Bedenimiz bir enerji sistemi gibi çalışıyor. Aldığımız kalori, harcadığımız kalori ve metabolizma hızı arasındaki denge, sadece rakamlardan ibaret değil; günlük yaşamımızın, duygusal durumumuzun ve hatta toplumsal normlarımızın…

Horon Oynamak Ne Anlama Gelir? Geçen akşam arkadaşlarla sohbet ederken biri bana “Horon oynamak ne anlama gelir?” diye sordu ve birden kendimi hem Türkiye’nin hem de dünyanın farklı yerlerindeki kültürleri düşünürken buldum. Bursa’da yaşıyorum, iş yerinde gün boyu raporlarla, toplantılarla uğraşıyorum; ama akşam eve gelip, hafif bir müzik eşliğinde sohbet ederken işte böyle konular insanın ilgisini çekiyor. Horon, sadece bir dans değil; onun içinde tarih, kültür, sosyal bağlar ve hatta bir topluluğun ruhu var. Horonun Türkiye’deki Yeri Öncelikle Türkiye’den başlayalım. Horon, özellikle Karadeniz bölgesinin simgesi. Artvin’den Trabzon’a, Rize’den Giresun’a kadar uzanan kıyılarda neredeyse her düğün, her bayram, hatta bazen günlük…

Hemoglobin A Nedir? Herkesin sağlığını etkileyen pek çok faktör var, ancak bunların arasında hemoglobin A genellikle gözden kaçabiliyor. Özellikle kan tahlilinde ya da bir doktora gittiğinizde, “HbA1c” ya da sadece “hemoglobin” gibi terimler duyduğunuzda bir kafa karışıklığı yaşanabilir. Eğer siz de bu konuda biraz kafanızı karıştıran sorulara sahipseniz, bu yazıyı okuduktan sonra hemoglobin A’nın ne olduğuna dair temel bir bilgiye sahip olacaksınız. Ve evet, merak etmeyin, bilimsel terimler yerine olabildiğince günlük dilde anlatmaya çalışacağım. Eskişehir’de yaşayan, üniversitede araştırma yapan bir genç olarak, hem bilimsel bilgilere hakimim hem de herkesin anlayabileceği bir dilde açıklama yapmanın ne kadar önemli olduğunu biliyorum. Hadi…

Evde İş Bölümü Yapmak Neden Önemlidir? Evde iş bölümü yapmak, çoğu zaman bir gereklilikten ziyade bir “tartışma konusu” haline gelir. Gerçekten önemli mi? Sadece kadınları “özgürleştirmek” için mi bu kadar çaba sarf ediliyor? Yoksa bir denge, adalet ve ortak yaşamın sağlanması için mi gerekli? Bu soruları sormak, konuyu sadece yüzeysel değil, derinlemesine sorgulamaya yönlendiriyor. Evde İş Bölümü: Artılar ve Eksiler Öncelikle net bir şekilde söyleyeyim: Evde iş bölümü yapmanın önemini savunuyorum ama bununla birlikte bazı alışkanlıkların, normların değişmesi gerektiğini düşünüyorum. Çünkü işin içinde sadece “iş bölümü” değil, sosyal bir yapının değişmesi de yatıyor. Hadi gelin, her iki tarafı da ele…

En Çok Hangi Hayvan Allah’ı Zikreder? Farklı Yaklaşımlar Üzerine Bir Tartışma Giriş: Allah’ı Zikreden Hayvanlar Üzerine Düşünceler İçimdeki mühendis bir yandan konuyu mantık ve bilimsel bakışla ele almak istiyor, ama içimdeki insan tarafı, derin ve mistik bir bakış açısına sahip, duygusal bir anlayışla konuyu tartışmak istiyor. Bu içsel çatışma, aslında insanın Allah’ı anlamaya yönelik her çabasında yaşadığı bir gerilim değil mi? Bugün çok farklı bakış açılarıyla karşılaştığımız bir soruyu irdeleyeceğiz: “En çok hangi hayvan Allah’ı zikreder?” Bu soru, sadece teolojik değil, aynı zamanda felsefi, bilimsel ve insani bir derinliği de içinde barındırıyor. İçimdeki mühendis böyle diyor: “Bilimsel açıdan bakıldığında, hayvanların…

Uzun Kabana: Siyaset Biliminden Bir Analiz Toplumsal düzeni, güç ilişkilerini ve iktidar mekanizmalarını düşündüğümüzde, basit görünen kavramlar çoğu zaman derin siyasal anlamlar taşır. “Uzun kabana ne denir?” sorusu yüzeyde bir giysi tanımı gibi görünse de, sosyal ve siyasal metaforlar üzerinden baktığımızda, toplumun yapı taşlarını, kurumsal düzenlemeleri ve yurttaşın konumunu anlamak için ilginç bir mercek sunar. Güç, meşruiyet, ideolojiler ve katılım kavramlarını iç içe geçirerek modern demokrasilerin işleyişine dair sorular sormak, bize hem geçmişin hem de günümüzün siyasal imgelerini tartışma imkânı verir. Güç ve Meşruiyetin Anatomisi Güç, siyaset biliminin merkezinde yer alır; ancak güç, yalnızca zor kullanımı değil, aynı zamanda meşruiyet…

Hatay’ın Yöresel Tatlıları: Bir Yudum Tatlı Hatıra Hayat bazen tek bir anla değişir, bir bakış, bir tat, bir koku… İşte Hatay’ın o meşhur tatlıları da beni tam öyle bir anda yakaladı. Aslında, daha önce gitmiştim Hatay’a, birkaç kez. Ama o tatları bir kere tattığımda iş değişti. Bir koku, bir lezzet… Sanki geçmişin, kaybolan yılların yansımasıydı. Ne kadar anlatılabilir ki? Bazen sadece bir tadın, bir anın peşinden gitmek gerekiyor. Hatay’da Bir Gün ve Yürekten Gelen Tatlar Öylesine bir gün. Kayseri’deki evimden çıkıp, o sıradan sabahı bitirdiğimde, birden kendimi Hatay’ın sokaklarında buldum. Zihnimde bin bir düşünce, kalbimde hiç bitmeyen bir heyecan vardı.…

Jurnal Tutmak: Sayfaların İçinde Kendini Keşfetmek Bir düşünün: Gece yarısı, yalnız bir masa ve önünüzde boş bir defter. Kalemin ucunda kelimeler kıpırdanıyor ama ne yazacağınızı bilmiyorsunuz. O anda kendinize sorduğunuz soru basit görünebilir: “Bugün ne hissettim?” Ama aslında bu soru, insan varoluşunun derinliklerine uzanan bir yolculuğun başlangıcıdır. İşte bu basit eylem, yani jurnal tutmak, etik, epistemoloji ve ontoloji alanlarında felsefi bir deneyim sunar. Peki, jurnal tutmak ne demektir? Sadece bir günlük yazmak mı, yoksa kendine dair bilinçli bir sorgulama pratiği mi? İnsani Bir Giriş: Etik ve Bilgi Üzerine Kısa Bir Anekdot Diyelim ki bir kişi, her gün yaşadığı olayları, düşüncelerini…

Hareket Nedir? Günlük Hayatımızdaki Örneklerle Anlatım Hareket, hayatımızın her anında karşılaştığımız, ama belki de üzerinde pek düşünmediğimiz bir kavram. Adım attığınızda, bir arabayı sürdüğünüzde, hatta gözlerinizi hareket ettirdiğinizde bile hareket ediyorsunuz. Ama gerçekten nedir bu hareket? Hadi, bilimsel bir mercekten ama herkesin anlayacağı dille bu kavramı inceleyelim. Hareketin Tanımı ve Temel Kavramlar Hareket, bir nesnenin bulunduğu yerin zaman içinde değişmesidir. Yani, bir şey yer değiştiriyorsa, o şey hareket ediyor demektir. Elimizdeki telefonun ekranını kaydırmak bile bir tür harekettir. Bir örnek üzerinden gidelim: Eğer bir arabanın kapısını açıp içeri giriyorsanız, siz ve araba arasındaki mesafe değişiyor. Araba yerinde kalıyor olabilir, ancak…