Bir İnsan Çift Kişilikli Olabilir mi? Mit, Bilim ve Günlük Hayatın Kesişimi Ön not: “Çift kişilik” popüler bir ifade. Klinik literatürde karşılığı “Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu”dur (DKB). Bu yazı, kavramı mitlerden ayırıp anlaşılır ve tartışmaya açık bir zemine oturtur. Bunu bir arkadaş sohbeti gibi düşün: Masada kahveler, ortada meraklı sorular… “Bir insan çift kişilikli olabilir mi?” diye sorulduğunda çoğumuzun aklına filmler gelir; bir iyi bir kötü, bir gündüz bir gece karakter… Peki gerçekte ne oluyor? Gel, masaya tüm kartları koyalım: kökenler, bugünün yansımaları ve yarının ihtimalleri. Kökenler: Efsanelerden Klinik Tanıya “Çift kişilik” anlatılarının kökü eski mitlere ve dini metinlere kadar uzanır;…
2 YorumGünün Işığı Yazılar
Şafi Hangi Din? İnanç, Hikâye ve Gerçeğin Kesiştiği Nokta Bir akşam, Van’ın serin bir köy kahvesinde otururken, yaşlı bir amca elindeki çayı yudumladı ve bana sordu: “Evlat, sen şehirden geldin, bilirsin… Biz Şafi’yiz, ama bazıları diyor ki bu başka bir dinmiş. Gerçek hangisi?” O an fark ettim ki, basit gibi görünen bu soru aslında bilgi eksikliğinin ve kültürel kopukluğun sembolüydü. İşte bu yazı o soruya, hem verilerle hem de hikâyelerle yanıt vermek için yazıldı: Şafi hangi din? Cevap kısa: Şafi, İslam dininin bir mezhebidir. Ama hikâye, bundan çok daha derin. Şafi Mezhebi Nedir? Temeller ve Kökenler İmam Şafi ve Düşüncenin…
2 YorumHiç düşündünüz mü? Elinizde bir çek varsa ama onu düzenleyen kişiyle aranızda doğrudan bir ilişki yoksa, o çeki gerçekten tahsil etme hakkına sahip misiniz? İşte bu noktada hukuk ve ekonomi biliminin kesiştiği yerde karşımıza çıkan kavram şudur: “Çekin meşru hamili.” Bu yazıda, karmaşık görünen bu terimi sadeleştirip, bilimsel ama herkesin anlayabileceği bir dille açıklayacağız. Çünkü “meşru hamil” olmanın ardında sadece bir hukuk terimi değil, bir sistemin güven mekanizması yatar. Çekin meşru hamili kimdir? En basit tanımıyla, çekin meşru hamili, o çeki elinde bulunduran ve bu çek üzerinde yasal hak sahibi olan kişidir. Ancak bu sadece “çek kimin elindeyse onundur” demek…
Yorum BırakHükûmet Kurma Yetkisi Kime Aittir? Tarihin Aynasında Siyasal Meşruiyetin Serüveni Bir Tarihçinin Samimi Girişi Tarihi incelerken insan çoğu zaman kendini bir aynanın karşısında bulur. O aynada geçmişin gölgeleriyle bugünün yansımaları iç içe geçmiştir. “Hükûmet kurma yetkisi kime aittir?” sorusu da bu aynalardan biridir. Yalnızca anayasal bir hüküm ya da siyasal bir işlem değildir; toplumların otoriteye, temsil gücüne ve meşruiyete dair inançlarının tarih boyunca nasıl şekillendiğini anlatan bir hikâyedir. Bu yazıda, tarih boyunca hükûmet kurma yetkisinin kimlerde toplandığını, hangi kırılma noktalarında el değiştirdiğini ve modern dünyada neye dönüştüğünü irdeleyelim. — Monarşiler Dönemi: Gücün Tanrısal Kaynağı Tarihin erken dönemlerinde hükûmet kurma yetkisi,…
Yorum BırakKaynakların Sınırlılığı, Seçimlerin Sonuçları ve Bir Güreşin Ekonomik Hikâyesi Bir ekonomist için dünya, sonsuz arzularla sınırlı kaynakların buluştuğu bir sahnedir. Her birey, her kurum ve hatta her şehir bu sahnede karar verirken bir bedel öder: vazgeçilen alternatiflerin bedeli. Hergeleci İbrahim Güreşleri de bu bağlamda yalnızca bir spor etkinliği değil, aynı zamanda ekonomik bir ekosistemdir. Kaynakların nasıl dağıtıldığı, bireylerin nasıl karar verdiği ve toplumun nasıl fayda sağladığı üzerine derin bir ders barındırır. Hergeleci İbrahim Güreşleri Ne Zaman? Her yıl yaz aylarında, genellikle Temmuz ayında düzenlenen Hergeleci İbrahim Güreşleri, Balıkesir’in Manyas ilçesinde geleneksel olarak yapılır. Tarihi, genellikle yerel yönetimlerin takvimine göre belirlenir.…
Yorum BırakHer Biri mi, Hiçbiri mi? Kültürel Çeşitliliğin Antropolojik İzinde Bir antropolog olarak dünyanın farklı köşelerinde yankılanan insan seslerine kulak verdiğinizde, karşınıza aynı sorunun binbir tonda yankılandığını duyarsınız: Her biri mi, hiçbiri mi? Bu soru yalnızca bir merak değil, insanın kendi kimliğiyle, aidiyetiyle ve anlam arayışıyla kurduğu derin bir diyalogdur. Çünkü insan, anlamın peşinde koşarken hem bireyseldir hem de bir topluluğun parçası. Peki, biz kimiz? Her birimiz mi kendi kültürümüzün yansımasıyız, yoksa hiçbiri mi gerçekten bize ait değil? Ritüellerin Sessiz Dili: Her Birinin Hikayesi Antropolojik açıdan ritüeller, bir toplumun görünmeyen bağlarını anlamanın anahtarıdır. Evlilik töreninden cenaze ritüellerine, doğum kutlamalarından hasat festivallerine…
Yorum BırakHepsi Bir Dizisi Hangi Üniversitede Çekildi? Psikolojik Bir Perspektiften Gençliğin Aynası Bir psikolog olarak, insan davranışlarını anlamanın en etkili yollarından biri, popüler kültürü ve onun genç zihinler üzerindeki etkisini analiz etmektir. “Hepsi Bir” dizisi, yalnızca müzikle iç içe geçmiş bir gençlik hikâyesi değildir; aynı zamanda bireysel kimliğin, aidiyetin ve duygusal gelişimin laboratuvarıdır. Dizinin çekimleri İstanbul Beykent Üniversitesi’nde yapılmış olsa da, bu mekanın ötesinde bizleri asıl ilgilendiren şey, üniversite ortamının psikolojik simgeselliğidir. Çünkü bu dizi, gençliğin içsel çatışmalarını, hayallerini ve kimlik arayışını sahnede olduğu kadar bilinçaltında da oynar. Bilişsel Psikoloji Açısından: Kimlik Gelişimi ve Karar Verme Süreci Bilişsel psikoloji, insanın düşünme,…
Yorum BırakHela Kimin Kızı? Mitolojiden Öğrenmeye Pedagojik Bir Yolculuk Bir eğitimci olarak, her sabah sınıfa girdiğimde şunu hatırlatırım kendime: öğrenme, yalnızca bilgi edinme değil; anlamı yeniden inşa etme sürecidir. Öğrencilerin gözlerinde beliren o merak ışığı, dünyanın karmaşık yapısını anlamlandırmaya çalışan insanın en saf halidir. Bugün bu ışığı mitolojinin büyülü dünyasında arayacağız. Çünkü “Hela kimin kızı?” sorusu, yalnızca bir mitolojik bilmece değil, aynı zamanda öğrenmenin doğasını keşfetmek için eşsiz bir fırsattır. — Hela’nın Hikayesi: Bilginin Mitolojik Katmanları İskandinav mitolojisinde Hela ya da diğer adıyla Hel, Loki’nin kızı olarak bilinir. Loki, hilekâr tanrı, düzenin ve kaosun sınırında dolaşan bir figürdür. Hela ise ölüm…
Yorum BırakSavsaklamak İngilizce Ne Demek? Bir Kelimenin Ardındaki Toplumsal Gerçek Bazen bir kelime yalnızca bir fiil değildir; içinde bir toplumun alışkanlıklarını, sorumluluk duygusunu ve değer anlayışını taşır. “Savsaklamak” tam olarak böyle bir kelime. Günlük dilde sıkça kullandığımız ama derininde çok daha fazlasını barındıran bir ifade. Bu yazıda, “Savsaklamak İngilizce ne demek?” sorusunu yalnızca dilbilgisel bir çeviri olarak değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet merceğinden ele alacağız. Çünkü bir şeyi “savsaklamak”, bazen bir görevi ertelemekten çok daha fazlasını anlatır — bir tutumu, bir zihniyeti, bir sistemin içindeki dengesizliği. — Savsaklamak İngilizce Ne Demek? İngilizcede savsaklamak kelimesi genellikle “neglect”, “ignore”, “procrastinate”, ya…
Yorum BırakGüzellik Kuralları Nelerdir? Ekonominin Estetik Yasaları Üzerine Bir ekonomist masasına oturur, rakamların arasından dünyaya bakar. Görünen o ki her şeyin bir maliyeti vardır: zamanın, emeğin, tercihin… ve hatta güzelliğin de. Kaynakların sınırlılığı ilkesine göre güzellik, tıpkı ekonomi gibi, bir “seçim bilimi”dir. Çünkü insan hem bütçesiyle hem de arzularıyla sınırlıdır. Bu yazı, güzelliği estetik bir değer olmaktan öte, ekonomik bir sistem olarak okumayı öneriyor. Kaynakların Sınırlılığı: Güzelliğin Görünmeyen Maliyeti Ekonomi der ki: Her tercih bir vazgeçiştir. Güzellik uğruna yapılan harcamalar da bu ilkenin bir yansımasıdır. Bir kişi estetik görünümüne yatırım yaparken, başka bir ihtiyaçtan fedakârlık eder — tıpkı devletlerin savunma bütçesiyle…
Yorum Bırak