Dünyanın 4+1 Ne İle Kaplıdır?
İzmir’de, 25 yaşında bir gencim. Yani hayatı büyük bir ciddiyetle yaşamıyorum ama çok da şansa bırakmıyorum. Özellikle arkadaşlarla sürekli espri yaparken, içimden her şeyin bir anlamı olduğunu derin derin düşünüyorum. Geçen gün bir arkadaşım bana “Dünyanın 4+1 ne ile kaplıdır?” diye sordu. Ben de düşündüm, “Hmm, bu soru önemli, ciddi bir soruya benziyor. Ben de matematiksel zekâmla hemen doğru cevabı veririm!” dedim. Fakat o sırada iç sesim devreye girdi: “Abi, bir dakika, bu soru aslında gezegenin yüzde kaçı suyla kaplı falan demek değil mi? Ne yapıyorsun sen, ne kadar kafa karıştırıcı bir şey yazacaksın şimdi?”
Bunu düşünürken cevap verme gereği duydum ve bir an için ciddi oldum, sonra da dedim ki: “Tamam, ciddiyet bir kenara, ama bu yazıyı mizahi bir dille yazarak akıcı hale getirebilirim, öyle değil mi?” Sonuçta, hayatta her şeyin bir cevabı vardır ama bazen cevabı bulmak da o kadar eğlencelidir.
Dünya, Hadi Gel Değiştirelim, 4+1
Dünyanın 4+1 ne ile kaplıdır? Şimdi, hemen “su” dediniz değil mi? Hayır, yalnızca suyla kaplı değil. Aslında burada farklı bir şey var. Dünya’nın yaklaşık %71’i suyla kaplı. Peki geri kalan %29’luk kısmı? O da kara, ama bu işin içinde başka şeyler var. Yani, 4+1 dedikçe kafamız karışabilir. Hadi gelin, 4+1’in ne anlama geldiğine bir bakalım.
1. O Su, O Su!
Evet, su! Dünya’nın 4+1’inin büyük kısmını oluşturuyor. Yani, eğer gerçekten keşke Dünya biraz daha fazla kara olsa diyorsanız, üzgünüm, o zaman uzaya taşınmanız gerekebilir. Ama su! Su, her şeyin kaynağı. İçimizde, etrafımızda, her şeyde su var. Ne yazık ki, bu suyu “daha fazla su” olarak kullanamıyoruz, ama yine de bu kadar suya sahip olmak bence yeterince etkileyici. (İç ses: “Daha fazla su, daha fazla deniz. Düşünsene, izlediğimiz deniz temalı filmler daha gerçekçi olurdu.”)
2. Kara, Kara, Kara!
Su dedik ama işin kara tarafı da var. Dünya’nın %29’u kara ile kaplıdır. Bu kara, dağlar, çöller, ormanlar ve şehirlerden oluşur. Yani, her biri kendine özgü bir özellik taşıyan bu kara parçaları, Dünya’yı hareketli ve dinamik tutar. Ama gerçek şu ki, bazen kara ile kaplı alanlarda kaybolmak insanı gerçekten de bir “keşif” duygusuyla doldurur. Hani geçen hafta mesela, evin etrafındaki sokakta kaybolmuştum. Yani, kaybolmak derken, tabii ki kaybolmadım, ama o kadar dar bir sokaktı ki, bir an “Aman Tanrım! Sonunda kayboldum!” diye düşündüm. Neyse ki o anın sonunda “Yok ya, burası yine aynı sokak” diyerek kendimi toparladım.
3. Çöller: Hem Göz Alıcı Hem De Çekici
Ve çöller… O garip, sıcak ama bir o kadar da çekici yerler. Çöller, Dünya’daki kara yüzeyinin bir kısmını oluşturuyor. Yani, 4+1’den 1’inin çöl olduğunu kabul edersek, bu gerçekten enteresan bir seçenek. Her ne kadar çöller sıcak olsa da, bence içindeki gizem her zaman büyüleyici. Özellikle geceleyin, çölün içinde beliren yıldızlar insanı alıp başka bir dünyaya götürüyor. (İç ses: “Ya bu çölün sıcağında kimse yaşamaz mı?” diye düşündüm ama… Galiba burada biraz fazla romantize ettim!)
4. O Ormanlar, Her Yerde Orman!
Dünya’daki kara alanının bir başka kısmı da ormanlar. Kendisini en çok sevdiğim ekosistem olarak tanımlayabilirim. Çünkü bir ormanda kaybolduğumda, kaybolmuş olmamdan o kadar da rahatsız olmuyorum. Tam tersine, bir anlamda huzur buluyorum. Hangi ormana gitsem, içinde farklı bir hikâye bulabiliyorum. Gerçekten de ormanlar, Dünya’nın yeşil örtüsü… Ve her zaman bu yeşilliklere daha fazla değer verilmeli. (İç ses: “Bir orman gezisinden eve dönerken kesin yağmur yağıyor ya, bir türlü kuru kalamıyorsun!”)
4+1: O Yıkıcı Değişim
Şimdi gelelim bu 4+1 işine. Gerçekten “4+1 ne ile kaplıdır?” derken, sadece coğrafi anlamda değil, insanın hayatına da bir anlam katmalı. 4+1, aslında sıradan bir yerleşim yeri gibi görünüyor, ama tam olarak öyle değil. Bazen dünyanın %71’inin su olduğunu unutup, 4+1’in karmaşasına takılıyoruz. Ama bir ev gibi düşünecek olursak, su, kara, çöl, orman ve insan faktörü, hepsi iç içe geçmiş bir yapıdır.
Sonuç: Dünya, Gerçekten Nedir?
Dünyanın 4+1 ne ile kaplı olduğu sorusuna verdiğimiz yanıt, aslında daha derin bir anlam taşıyor. Su, kara, çöl, orman ve insanoğlu, hepsi bir araya geldiğinde, her biri başka bir dünyayı şekillendiriyor. Sonuç olarak, Dünya’yı daha derin düşünmek, bize sadece doğal dünyanın değil, içinde bulunduğumuz sosyal ve kültürel yapıları da hatırlatıyor. Yani, dünyayı tek bir yerleşim yerine indirgemek yerine, 4+1’lik her parçayı daha iyi anlayabiliriz.
Hayat da tam olarak böyle değil mi? Herkesin bir çölü, bir ormanı, bir suyu, bir karası var. Sadece bu 4+1’lik yapıyı doğru kavrayabilmek lazım.