id=”t8zvbn”
Cancel Kültürü Ne Demek? Sosyal Medyada Ceza Sahası ve Hayatın Komik Yansıması
İzmir’de yaşıyorum ve her gün o kadar farklı insan tipine rastlıyorum ki, bazen şunu düşünüyorum: Bu şehre gelmeden önce, gerçekten sosyal medyada herkesin birbirini iptal ettiği, yani “cancel ettiği” bir dünya hakkında hiçbir fikrim yoktu. Evet, yanlış duymadınız. Cancel kültürü, sosyal medyada birinin ya da bir şeyin linç edilmesi, itibarsızlaştırılması, adeta toplumsal bir karartmaya uğraması anlamına geliyor. Ve ben, bu cancel olayını çoğu zaman, gerçekten anlamak yerine sadece gülümsediğimde, bir anda kendimi olayın tam ortasında buluyorum.
Cancel Kültürünün Kökleri: Nereden Geldi Bu Terim?
Cancel kültürü, aslında zamanla evrilen bir kavram. Eskiden sadece “birini silmek” veya “takip etmeyi bırakmak” gibi basit bir şeydi. Şimdi ise sosyal medya, insanları başkalarını “iptal etmeye” meyilli hale getiren dev bir arenaya dönüşmüş durumda. Birinin yanlış bir şey söylemesi, bir hareketi onaylaması veya bir gaf yapması, hemen bir “cancel kampanyası”na yol açabiliyor. Ve işin komik yanı, bazen bu olaylar, insanlar arasındaki gerçek bir ilişkiyi yıkabiliyor. Yani, biri size “cancelled” dediyse, artık Instagram’da selam bile vermiyorlar. Ciddiyim.
Bir örnekle anlatmak gerekirse: Geçenlerde bir arkadaşım, bir tweet attı. Şöyle diyordu: “Kahve olmadan yaşamam.” Evet, kahve… Kafamıza bile soktular. Tamam, ben de sabahları kahve içmeden işe başlamayı hayal edemem ama bu kadar da olamaz değil mi? Ama bir arkadaşım, ‘Bu tweet çok toksik’ dedi ve hemen “cancel” yaptı. Evet, “toksik” dedi. Bu da bir şey değil mi? Ben de o kadar kafayı yiyorum ki, acaba kahvemi içerken “toksik bir şeyler” mi oluyor? Sosyal medya gerçekten bu kadar basitleşmiş durumda.
Cancel Kültüründe “Yanlış” Ne? Gülerek Ciddiye Almak
Şimdi bana sorarsınız: “Cancel kültürünü ne kadar ciddiye alıyorsun?” Gerçekten içimden ne hissediyorum, bilemiyorum. Çünkü sosyal medya, insanlar için bir arenaya dönüştü. Hatta bazen komik bir şekilde “cancel” edilmeyen bir kişi bile kendisini dışlanmış hissediyor. “Ya sen de cancelled’in yeni ne olduğunu bilmiyor musun?!” diye soruyorlar, o kadar derinleşti. Bazen ben de böyle küçük arkadaş sohbetlerinde, “Birini cancel etmek” konusuna eğlenceli bir şekilde yaklaşıyorum ama içimde bir his var. Belki de bu kadar ciddi olmasak mı? Ama birinin tweet’ini beğenmediğinizde hemen bir “cancel” yapmanıza gerek yok değil mi?
Bir gün şöyle bir diyalog olmuştu, tam hatırlıyorum:
Ben: “Hadi gel, kahve içmeye gidelim.”
Arkadaşım: “Hayır, ya sen beni cancel ediyorsun.”
Ben: “Cancel? Ne demek o? Kimsin sen, sosyal medya fenomeni mi?”
Arkadaşım: “İşte tam da o yüzden cancelled’sin.”
Bunun üzerine gerçekten insanın kafası karışıyor. “Cancel” dediğinizde, sosyal medyada birinin söyleyeceği tek bir yanlış şey yüzünden tüm ilişkileri sıfırlamak, doğru mu? Ya da yanlış değilse, sence kimse kimseyi nasıl “cancel” eder?
Cancel Kültürü Ne Zaman Başladı?
Cancel kültürünün en belirgin örneklerinden biri, Hollywood’un pek çok ünlüsünün başına gelmişti. Yıllardır takılmalarına, şöhretlerine bakarak hiçbir yanlış yapmadıkları düşünülüyordu ama bir gün, birinin “cancel” edilmesiyle hepsi birbirine girdi. Yani bu kültür, sadece Twitter’dan gelen bir “bugün seni iptal ediyorum” mesajından ibaret değil. Artık her küçük gaf, birinin işini kaybetmesine neden olabiliyor. Ve işte burada “cancel” olmanın nasıl bir toplumsal yıkıma dönüştüğü, kafamı karıştırmaya başlıyor.
Birçok ünlü isim ve influencer, yanlış bir şey söylediklerinde çok hızlı bir şekilde ‘cancel’ edilip, bir anda kamuoyunun gözünden kayboluyor. Yani “cancel” olmak, bazen küçük bir yanlış anlaşılmanın ya da şakaların kurbanı olmak anlamına gelebiliyor. Birine “cahil” demek veya “kötü şaka” yapmak, bazen onun kariyerini yerle bir edebiliyor. Anlayacağınız, çoğu insan bu cancel olaylarını eğlenceli bir şekilde yaşasa da, sosyal medyanın her platformunda dikkatli olmak gerekiyor. Ama bazen de basit bir şaka yapmaya karar veriyorsunuz ve birden bire “cancel” olmak ne kadar kolay olduğunu görüyorsunuz. Durum biraz tuhaflaşıyor tabii!
Cancel Kültürü ve Sosyal Medya Arasındaki Derin Bağ
Sosyal medya, aslında gerçek dünyada daha dikkatli olacağımız, dikkat etmemiz gereken şeyleri daha büyük bir hızla bize sunuyor. “Cancel” olmak, birinin çıkıp herkese “bunu desteklemiyorum” demesiyle başlıyor ve bir anda toplumsal olayların iç yüzüne dönüyor. İşte bu, sosyal medyanın kötü taraflarından biri. İnsanlar herkesin yorum yapmasına izin verirken, “cancel kültürü” bazen sadece bir oyun gibi algılanabiliyor. Evet, çok fazla düşünerek mi söylüyorum, yoksa bazen kafamda bir şeyleri büyütüyor muyum?
Yani, cancel kültüründe hemen bir şeylere tepki vermek, bazen çok büyük bir eksiklik. Hadi diyelim, biri gerçekten yanlış yaptı. Ama bir yanlış yapmış olmak, bir insanın tüm kimliğini yerle bir etmek anlamına gelir mi? Sosyal medyanın yarattığı bu kültür, bazen içindeki kin ve nefretle büyüyor. Birini “cancel” etmek, bir hatanın bedeli olarak kalabilir ama bazen de gereksiz bir şekilde başkalarına zarar verir. Peki, cancel kültürü gerçekten gerektiği kadar bir duruş sergileyen bir kavram mı?
Sonuçta: Cancel Kültürü Bizi Ne Kadar Yansıtıyor?
Sosyal medyada cancel kültürüyle ilgili ne düşündüğümü sorarsanız, biraz kafa karıştırıcı bir dünyada yaşıyoruz. Bir tarafta, “Cancel culture” çok tepkisel ve fazla ciddiye alınan bir şey gibi görünüyor. Diğer taraftan, haklı tepkileri dile getirebileceğimiz bir platform. Ama ne olursa olsun, bazen insanlar da durup düşünüyorlar: “Gerçekten birini yok etmek mi, yoksa anlamaya çalışmak mı önemli?”
Sonuçta, cancel kültürü, bazen şişirilen ve yanlış yere odaklanan bir şey gibi görünüyor. Kimseyi küçümsemeden, ciddiyetle her şeyi ele almak lazım. Tabii ki espriler ve şakalar yaparken dikkatli olmak gerekiyor, ama hayat biraz da böyle olmalı, değil mi? Her şeyin sonunda insanlar biraz daha rahat olmalı, sadece sosyal medya değil, hayatta da öyle! Kimse bir hata yapmaktan dolayı “cancel” edilmemeli, ama şaka ve samimiyetle, her şeyin üstesinden gelebiliriz!